Statystyki, analiza, obliczenia, hipotezy i wnioski

Statystyki, analiza, obliczenia, hipotezy i wnioski

W niektórych naukach, posługujących się statystyką, na plan pierw­szy wysuwa się drugi z kolei zbiór problemów metodologicznych, tj. statystyka zmienności indywidualnej.

Uprawia się ją, gdyż w pewnych wa­runkach zmienność indywidualna danego zjawiska zbliża się do tzw. roz­siewu prawdopodobnego. Jego kształtem idealnym jest tzw. krzywa dzwo­nowa, stanowiąca ilustrację geometryczną dwumianu Newtona. Przy spełnieniu pewnych warunków rzeczywista postać rozsiewu mniej lub więcej zbliża się do niej.

Statystyki, analiza, obliczenia, hipotezy i wnioski

Idealnemu kształtowi rozsiewu prawdopodobnego odpowiada statystyka, fakt no­toryczny, często stwierdzany w życiu powszednim, iż w grupach osobni­ków „w zasadzie” podobnych do siebie na plan pierwszy wysuwa się masa jednostek przeciętnych pod względem badanym czy interesującym nas, czyli jednostek przeciętnych. Natomiast im większe odchylenia od owej masy przeciętniaków — in plus lub in minus — tym rzadziej występują.

Przykłady „zmienności jednostkowej cech”: różnica wzrostu w grupie dzieci tego samego wieku; różnice chwilowej pamięci, czyli tzw. retencji bezpośredniej u grupy dorosłych, ujawniające się np. w liczbie bezbłęd­nie powtórzonych zgłosek bez sensu; różnice w zbiorach kartofli z 1 ha w różnych częściach danego kraju itp. Statystyki, analiza, obliczenia, hipotezy i wnioski.

W obrębie problemów dotyczących zmienności indywidualnej chodzi o poszukiwanie średnich lub odchyleń w uporządkowanej masie spo­strzeżeń z zakresu danej cechy zmiennej.

Np.: Jaki jest średni wzrost chłopców w danym wieku? Jakie są średnie wzrostu chłopców na kolej­nych szczeblach wieku w danym kraju? Jaki jest rozsiew wzrostów, jakie są ich odchylenia od wielkości średnich? Statystyką, analizami, obliczeniem, hipotetyzowaniem i wnioskowaniem.

W obrębie problemów dotyczących współzależności chodzi o badania prowadzące bezpośrednio do uzyskiwania tzw. współczynników korelacji, czyli współzależności dwóch lub większej liczby cech zmiennych, pośred­nio zaś do badań dalszych nad przyczynowymi zależnościami zjawisk. Pe­dagog bada np. współzależność postępów szkolnych wśród wystarczają­cej statystycznie liczby uczniów z matematyki i z historii. Uzyskawszy współczynnik korelacji np. („na ogół postępy z matematyki są dość nie­zgodne z postępami z historii”), przystępuje do nowego pytania i ewen­tualnie do dalszych badań nad pytaniem, jakie przyczyny powodują brak zgodności między postępami z rzeczonych przedmiotów szkolnych? Ba­dania dalsze mogą mieć charakter eksperymentalny; mogą też opierać się zasadniczo na obserwacji lub znowu na statystyce.

Zależnie od problemu metody statystyczne mają charakter pomocni­czej „techniki” w badaniach obserwacyjnych lub eksperymentalnych, albo też odgrywają rolę metody głównej i jedynie właściwej w rozwiązywaniu zagadnień naukowych. W wypadku drugim obserwacje są podporząd­kowane metodzie statystycznej.

Zacytowany fragment pochodzi z książki ” Ogólna metodologia pracy naukowej” Józef Pieter r1967. 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *